Meahciráđđehusa ”Meahccejohtalus golmma davimus gielddas” -gažadeapmái leat álgojagis vástidan jo measta 800 áššis beroštuvvan olbmo. Čielggadeami mihttomearrin lea gártet mohtorgielkávuodjima ja eará meahccejohtalusa heajos beliid, buoridit dorvvolašvuođa ja dovdát daid dárbbuid, maidda dáláš láhkaásaheapmi ja lohpemeannudanvuogit eai vástit.
Gažadeapmi lea rabas cuoŋománu loahpa rádjái: Meahccejohtalus golmma davimus gielddas -gažadeapmi: Webropolain dahkkon jearahallan
-Gažadeapmái leat vástidan eanodatlaččat 68, anárlaččat 471, ohcejohkalaččat 88 ja eará sajiin ássi vástideaddjit ledje 165. Vástideaddjiin bealli eai vuoje mohtorgielkkáin. Sávvat lasi vástádusaid eandalii golmma davvi gieldda ássiin, dadjá oktavuođahoavda Olli Lipponen Meahciráđđehusa Luonddubálvalusain.
Gažadeapmái lea vejolaš vástidit sierra rollas, ovdamearkan friddjaáiggi buđaldeaddjin, sierra ealáhusaid ovddasteaddjin, virgeoapmahažžan, giddodaga oamasteaddjin dahje meahccejohttin. Sáhtát vástidit gažaldagaide suomagillii, davvisámegillii, anárašgillii dahje nuortalašgillii.
Vástádusat dán rádjái: báikkálaččaid vuoigatvuođaid vuodjit mohtorgielkkáin ferte bealuštit, bearráigeahču sávvat lasihuvvot, buot gieldda olbmuide háliidit seammá vuoigatvuođat johtit meahcis
Dán rádjái gažadeapmái boahtán vástádusain bohtet ovdan nana bealušteapmi báikkálaččaid friddja vuoigatvuhtii vuodjit mohtorgielkkáin. Johtima oaidnit árgga johtinvuohkin ja oassin kultuvrra. Ráddjehusaid meahccejohtalussii eai háliit lasihuvvot, dat gehččojuvvojit uhkkin gielddaid geasuhan- ja doalahanfámus, ássama doalaheamis ja dása ahte kulturárbi joatkašuvvá. Ovddidanevttohussan máŋgasat sávvet lasi bearráigeahču.
Eanemusat dovdduid vástideaddjiin lokte boazodollui ja turismii laktásan meahccejohtalus. Turisma vásihuvvo mielddisbuktit stuorimus oasi meahccejohtalusa lassáneamis ja dan bokte bohtet ruodja, dorvvolašvuhtii laktásan váttisvuođat ja hehttehusat lundui. Vástideaddjit muittuhit, ahte boazodoallu ii leat áidna árbevirolaš ealáhus, mas dárbbaša johtit meahcis.
Olgobáikegottálaččaid, bartaeaiggádiid ja safáridoaimmaide laktásan meahccejohtaluslobiide Meahciráđđehus lea ožžon valjis konkrehtalaš ovddidanevttohusaid. Ovdamearkan safáridoaimmaide leat evttohuvvon máđijamávssut ja barttaid birra leat sávvan viidásut johtinlobiid.
Muhtun ovdamearkkat gažadeami vástádusain
”Eai ođđa ráddjehusat muhto bearráigeahčču! Ráddjehusat hehttejit dušše daid geat čuvvot lágaid, geat eai muđuige dagat váttisvuođaid. Dat geat dagahit váttisvuođaid, eai ráddjehusain beroš, dasgo bearráigeahčču ii leat.”
”Astoáiggeviesu oamasteaddjit leat hui funet váldon vuhtii buot lobiid oažžumis.”
”Mohtorgielkáluottaid olggobealde vuodjin lea juo sakka lassánan eandalii álbmotmeahci olgoravddain. Bearráigeahččat gánnehivččii dáin guovlluin ja lobihis ja/dahje lobi vuostásaš ja/dahje luonddu bilideaddji vuodjimis albma sankšuvnnat. Dain máksá bures bearráigehččiid bálkkáid. Mohtorgielkkáin vuoddjiidge livččii buorre muitit, ahte luondu lea vilddas ealliid ruoktu, ii olbmo stoahkangieddi mohtorfievrruiguin.”
Gažadeami lassin leat jođus jearahallamat
Gieldda olbmuide oaivvilduvvon gažadeami lassin Meahciráđđehus lea jearahallan fáttá birra virgeoapmahaččaid, gielddaid ovddasteaddjiid ja Meahciráđđehusa bargiid. Meahciráđđehusa mihttomearrin lea jearahallat meahccejohtalusa ektui vel sierra maiddái Sámediggi, Nuortalaččaid giličoahkkima, Bálgosiid ovttastusa ja Sámi Bálgosat rs -searvvi, mohtorgielkásearvvi, luonddusuodjalanovttastusaid, turismafitnodagaid, fuođđodikšunservviid ja čáhceoasusgottiid.
”Jearahallamiin dán rádjái eanemus lea suokkardallon dan, mo lea vejolaš seailluhit árbevirolaš johtima guovllus ja seammás eastadit dárbbašmeahttun vuojašeami. Ovdan lea maiddái leamaš, mo sáhtášeimmet eastadit bievlaáigge vuojáhagaid ja luottaid meahcis. Eandalii dat sajit govdot gokko johtit čázádaga rastá. Oktasaš áigumuš lea maid oažžut luottaid ja máđijaid buorre ortnegii, dadjá meahccejohtalusas vástideaddji bálvalusoamasteaddji Elina Odé Meahciráđđehusa Luonddubálvalusain.
Meahccejohtalusčielggadeapmái lea mihttomearrin čoaggit materiála jagi 2026 áigge. Go čielggadeapmi lea gárvvis, Meahciráđđehus ohcá ovttas čanusjoavkkuiguin čovdosiid, mo ovdamearkka dihtii láhkaásaheami nuppástuhttimiin váttisvuođaid sáhtášii unnidit.
Meahccejohtalus golmma davimus gieldda guovlluin
- Anára, Ohcejoga ja Eanodaga gieldda olbmuin lea vejolašvuohta ohcat lobi viiddis mohtorgielkávuodjimii muohtaáigodagas stáhta eatnamiin iežaset ruovttugielddas. Meahciráđđehus mieđiha nuvttá lobi buot gieldda olbmuide, geain lea dárbu johtit luonddus dálvet.
- Gieldda olbmuid meahccejohtaluslobiin ii oaččo vuodjit álbmotmehciin dahje luonddumehciin.
- Dálá lohpegeavadagat vuođđuduvvet ovddit meahccejohtaluslága (670/1991) ásaheami oktavuođas evttohuvvon riikkabeivviid dáhttodillái ja johtalusváljagotti smiehttamuššii. Muohtaáigodaga áigge meahccejohtaluslobiid mearri lea sturron masá logigeardásažžan jagi 1994 rájes.
Fáttá birra árabut:
Lassedieđut mediai:
oktavuođahoavda Olli Lipponen, Meahciráđđehus Luonddubálvalusat, tlf. 040 738 4408
šleađgapoasta hámis: ovdanamma.sohkanamma@metsa.fi