Metállaohcanrusttega geavaheapmi ja eanavuođu lihkaheapmi

Meahciráđđehusa hálddašan stáhta eatnamiin oažžu buohkaidrivttiid vuođul geavahit metállaohcanrusttega čujuhit metállatiŋggaid sajádagaid, muhto eanavuođu lihkaheami dáfus galgá leat ovddalgihtii oktavuođas eanaeaiggádii vejolaš lohpedárbbu čielggadeami várás. Luonddusuodjalanguovlluin dákkár lobi sáhttá mieđihit dušše dieđalaš ulbmiliidda. Maiddái meahcceguovlluin ja vel vuođđudankeahtes luonddusuodjalanguovlluide lobit mieđihuvvojit váldonjuolggadusa mielde dušše dieđalaš ulbmiliidda.

Jus lihkaheamis ii šattašii vahát dahje das šattašii dušše unnánaš vahát, doaimma sáhttá Meahciráđđehusa fitnodatdoaimmaid guovllus ng. lotnolasgeavahanvuvddiin čađahit almmá Meahciráđđehusa lobi. Doaimma váikkuhusaid ja čuovvumušaid galgá goittotge árvvoštallat álo dáhpáhusaid mielde, go dat mearrašuvvet sajádaga, dahkanvuogi, doaimma bisttu jed. sivaid mielde. Dán dihtii váikkuhusaid ja čuovvumušaid árvvoštallama várás galgá álo leat oktavuođas buriid áiggiid Meahciráđđehussii, vai sáhttit sihkkarastit doaibmabiju vejolaš lohpedárbbu.

Dološbázahasa ja eará kulturárbečuozáhagaid dáfus dárbbašat lobi maiddái Musealágádusas. Musealágádusa almmustahttán ofelaččain oažžu maiddái dieđu das, mo buđaldeaddjit sáhttet leat veahkkin ain eatnama siste leat historjámet čielggadeamis.

Ohcat oažžu, roggat ii almmá lobi

Metállaohcanrusttega dahje dasa buohtastahtti ohcanrusttega dahje -bargoneavvu geavaheapmi lea lobálaš buohkaidrivttiid vuođul. Eanavuođu roggama gáibidan ja eará unnit stuorát vahága gáibidan metálla ohcamii dárbbaša goittotge Meahciráđđehusa addán miehtama dahje lobi.

Roggamiin oaivvildat šattolašvuođa vuolde lean alášeatnama dahje čiekŋalebbui eanavuđđui čuohcán roggama. Fitnodatdoaimmaid guovllus, nu gohčoduvvon lotnolasgeavahanvuvddiide, sáhttá váldonjuolggadusa mielde addit miehtamiid, main berrojuvvo máksu. Miehtama galgá bivdit unnimustá 2 vahku ovddalgihtii sáddemiin šleađgapoastta Meahciráđđehusa registrerenkantuvrii: kirjaamo(at)metsa.fi.

Roggama galgá čađahit giehtabargoneavvuiguin, eatnama ja muoraid ruohttasiid vahágahttima garvimiin. Go roggama ii šat dárbbaš, dan galgá seammás gokčat. Miehtama ožžon olmmoš vástida doaimmastis vejolaččat čuvvon hehttehusas ja vahágis.

Musealágádus lea almmustahttán buđaldeaddjiide ofelačča, mas leat vuođđodieđut dološbázahasain ja dološtiŋggain. Ofelaččas addojuvvojit vástádusat buđaldeami oktavuođas Musealágádussii čujuhuvvon dábáleamos jearaldagaide. Lassin ofelaš addá dieđu arkeologalaš dutkamušas ja eará metállaohcama buđaldeaddji dáfus miellagiddevaš áššiin.

Dušše sierralobiin kulturárbečuozáhagain ja luonddusuodjalanguovlluin

Luonddusuodjalanguovlluin galgá váldit vuhtii suodjalanguovllu lihkadanráddjehusaid. Jus guovllus eai leat lihkadanráddjehusat, guovllus sáhttá johtit metállaohcanrusttegiin buohkaidrivttiid vuođul. Eanavuođu roggan ii leat lobálaš almmá dutkanlobi. Meahciráđđehusa Luonddubálvalusat sáhttá mieđihit doibmii dutkanlobi, jus sáhka lea dieđalaš dutkamušas.

Lobi mieđihaneaktu lea , ahte doaimmas ii leat hehttehus kulturárbái, šlájaide, eallinbirrasiidda, suodjalanguovllu dikšumii ja eará geavaheapmái. Dološmuitolágas oaivvilduvvon dološbázahasčuozáhagain doaibma gáibida maiddái Musealágádusa lobi.

Kulturárbečuozáhagain čavga njuolggadusat

Dološmuitolága čuvvon dološbázahasguovlluin dahje daid lahkasiin ii oaččo roggat eatnama, iige maiddái eará kulturárbečuozáhagain. Dáid čuozáhagain ii oaččo doalvut maidige tiŋggaid eret.

Ohcci galgá ovddalgihtii dárkkistit guovllu dieđus lean dološbázahasaid ja eará kulturárbečuozáhagaid sihke Retkikartta.fi-bálvalusas ja dološbázahasregistaris. Retkikartta.fis lotnolasgeavahanvuvddiid kulturárbečuozáhagat oidnojit go rahpá kártadási ”Oainnusčuozáhagat/Historjjálaš oidnosat”. Soahtedoaibmaguovlluid ja dáistalanbáikkiid sajádaga čielggadangeatnegasvuohta lea ohccis.

Sáhttágo gávdnan tiŋgga váldit?

Dološmuitolágas ja gávdnondávvirlágas oaivvilduvvon tiŋggat eai leat gávdni dahje eanaeaiggáda opmodat. Vuollel čuođijahkásaš gávdnontiŋga, gean oamasteaddji ii leat dieđus, lea gávdnondávvir. Dán eaiggátvuohta gávdnondávvirlága mielde ja ášši dikšu bolesvirgeolmmoš. Badjel čuođijahkásaš gávdnontiŋga, gean oamasteaddji ii leat dieđus, lea luovos dološtiŋga. Dan eaiggátvuohta čoavdašuvvá dološmuitolága mielde ja ášši dišku Musealágádus.

Soahtedoaimmaid maŋŋá gávdnon dávvir, ng. soahtedoappar, lea bealuštanfámuid opmodat. Dáid čuozáhagain ii oaččo čoaggit eret eará go olbmuide ja ealliide vára buktán tiŋggaid (biikasreaŋggaid, lássastuhkaid jed.). Meahcis gávdnon bávkkanasaide ii oaččo guoskat, muhto dain galgá almmuhit bolesii. Eará ng. soahtedoabbara galgá guođđit báikásis.

Lassediehtu