Nuppástusat bosihanbáikkiid fuolahusas jagi 2026
Dán siidui leat čohkken dieđuid dain vánddardančuozáhagaid bosihanbáikkiin, gosa Meahciráđđehus ii oastte fuolahusa šat jagi 2026. Mearrádusat nuppástusain leat dahkkon jagi 2025 áigge, fuolahusbálvalusaid gilvalahttimiid oktavuođas.
Praktihkas listejuvvon čuozáhagat eai šat fuolahuvvo jagi 2026. Jus oahpes bosihanbáiki ii oidno listtus, dat fuolahuvvo ain. Geahča álo vánddardančuozáhaga áigeguovdil dieđuid Luontoon.fi:-siiddu vánddardančuozáhaga Áigeguovdil-siiddus ovdal go vuolggát vánddardit.
Dain guovlluin, mat eai dán siiddus leat namuhuvvon, bosihanbáikkiid fuolahusat joatkašuvvet dáláš soahpamušaiguin jagi 2026 áigge.
Duogášdieđut fuolahusa nohkamiid birra
Álbmotmehciid ja Meahciráđđehusa eará vánddardančuozáhagaid fuolahus ollašuhttojuvvo masá buot báikkiin oastinbálvalussan. Fuolahusfitnodatdoallit vástidit bosihanbáikkiid ja ee. iešguđetlágan stobuid hivsset-, bázahus- ja boaldenmuorrafuolahusas. Fuolahusbálvalussoahpamušat iešguđet guovlluide gilvalahttojuvvojit dihto áiggiid gaskkaid ja gilvalahttima oktavuođas dahkkojit dárbbašlaš nuppástusat háhkanvuloš bálvalussii ja dan viidodahkii. Soahpamušáigodagat molsašuddet iešguđet guovlluin.
Meahciráđđehusa Luonddubálvalusaid geahppánan ruhtadeami dihtii fuolahuvvon bosihanbáikkiid meari gártet miehtá Suoma geahpedit. Mihttomearri lea goittotge seailluhit viidát vánddardanvejolašvuođaid miehtá Suoma.
Jagi 2026 álggu rájes vánddardančuozáhagain leat geavahusas sullii 1800 Meahciráđđehusa bosihanbáikki dahje eará fuolahuvvon čuozáhatollisvuođa*. Fuolahanvuloš bosihanbáikkiid mearri geahppánii jagis 2025 sullii 8 proseantta.
- * Čuozáhatollisvuohta lea dolastallanbáikki, lávu, láigo- dahje ávdinstobu ded. birrasis ja sisttisdoallá bosihanbáikki dahje eará oktilažžan gávnnahuvvon čuozáhaga buot ráhkadusaid.
Mannan jagi áigge čađahuvvon fuolahusa gilvalahttimat iešguđet guovlluin guske sullii 800 bosihanbáikái, main fuolahusa olggobeallái báhce ollásit dahje boaldenmuorrafuolahusa oasil oktiibuot 154 bosihanbáikki.
Bosihanbáikkiid, mat báhcet fuolahusa olggobeallái, eai leat plánen burgit dalán. Muhtin čuozáhagain leat muorravisttiin vel boaldenmuorat geavahan láhkai aŋkke álgojagi. Iežas boaldenmuoraid lea lobálaš geavahit nu guhká go dolastallanbáikki ráhkkanus lea meahcis. Lea dehálaš vuhtiiváldit, ahte meahcis ii oaččo váldit muoraid. Hivssegat giddejuvvojit jagi mielde, áigetávvalat molsašuvvet iešguđet báikkiin. Áigeguovdil dieđu sáhttá dárkkistit luontoon.fi:s.
Muhtin čuozáhagat, mat báhcet fuolahusa olggobeallái soitet maŋŋelabbos sirdašuvvat gielddaid bajásdoallama vuollái. Dáin nuppástusain muitalit sierra guđege dáhpáhusas luontoon-bálvalusas.
Vánddardančuozáhagat, maid fuolahussoahpamušat gilvalahttojuvvojedje jagi 2025 áigge, leat ovdanbukton eanangottiid mielde davvin máttas, ja daid vuollái leat čohkkejuvvon bosihanbáikkit, mat mannet eret fuolahusas ja eará čuozáhatollisvuođat. Guđege čuozáhaga nama maŋis lea govviduvvon dan luondu vánddardančuozáhahkan. Oahpásmuva dárkilabbot čuozáhagaid luondduid govvádusaide.
LAPPI
Heahttá–Njunnás–Bievrrašjávri
Heahtá girkosiidda lagasčuozáhagat dehege omd. Jyppyrä guovlu bajásdollojuvvo ja ovddiduvvo dás duohko oanehis galledeami ja beaivetuvrraid čuozáhahkan. Heahtá lulábeale Pallas-Ylläsduoddara álbmotmeahci davveoasis deattuhuvvo beaivevánddardeapmi ja vánddardeapmi, mii dorvvasta bálvalanrusttegiidda. Bievrrašjávrri, Darvvatvári ja Pulju meahcceguovllut ovddiduvvojit dás duohko meahccejohtinčuozáhahkan.
Heahtá–Njunnása–Bievrrašjávrri guovllus ja dan lagasbirrasis fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 18. Guvlui gullet Pallas-Ylläsduoddara álbmotmeahci davveoassi ja Bievrrašjávrri meahcceguovlu ja dan lagašguovllut.
Heahttá–Pallas-guovlu
Bivnnut Heahttá–Pallas-vánddardanjohtolat bajásdollojuvvo ja ovddiduvvo dás duohko vánddardeaddjiide, geat dorvvastit bálvalanrusttegiidda. Guovllus vuhtiiváldojit maid beaivevánddardeami vejolašvuođat.
Heahttá–Pallas-guovllus, Pallas–Ylläsduoddara álbmotmeahci davveoasis ja lagasbirrasis fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 13.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
- Siosguoikka beaivestohpu.
Avviljohka ja Soahtejohka
Bátneduoddara meahcceguovllu váimmusoasi dahjege Soahtejoga ja Avviljoga Kultala birrasa guovlu bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko meahccejohtinguovlun. Guovllu váimmusoasis eai leat merkejuvvon vánddardanjohtolagat. Bátneduoddara áidna merkejuvvon vánddardanjohtolat manná Pahaojas Avviljoga Kultalai.
Avviljogas fuolahanvuloš bosihanbáikkit leat oktiibuot 7.
Fuolahusa olggobeallái báhcet 2026:
- Kyläjoki beaivestohpu, muorravisti, hivsset
- Liljeqvist ávdinstohpu, hivsset, muorravisti
- Pahaojantienpää hivsset
- Pahaoja šillju, hivsset.
Gilbbesjávrri ja Giehtaruohttasa guovlu
Gilbbesjávrri ja Giehtaruohttasa guovlu bajásdollojuvvo ja ovddiduvvo máŋggalágan vánddardeami várás. Gilbbesjávrri gili birrasis vuhtiiváldo eandalii beaivevánddardeapmi. Giehtaruohttasa meahcceguovllu Gilbbesjávri-Háldi-johtolaga oasil deattuhuvvo vánddardeapmi, mii dorvvasta bálvalanrusttegiidda. Meahcceguovllu guhkimus čuozáhagat, dego Leahttáseatnu, ovddiduvvo dás duohko meahccejohtinčuozáhahkan. Malla luonddumeahci lobálaš johtolagat bajásdollojit ja ovddiduvvojit dás duohko oanehis galledeami ja vánddardančuozáhahkan, mii dorvvasta bálvalanrusttegiidda. Darvvatvári meahcceguovlu bajásdollo ja ovddiduvvo meahccejohtinčuozáhahkan.
Gilbbesjávrri ja Giehtaruohttasa guovlluin eai boađe nuppástusat fuolahanvuloš čuozáhagaide jagi 2026. Guovllus fuolahit oktiibuot 31 čuozáhatollisvuođa.
Gihttel–Kolari-guovlu ja Pallas–Ylläsduoddara álbmotmeahci máttaoassi
Gihttela ja Kolari guovlu fállá dás duohkoge vejolašvuođaid máŋggalágan vánddardeapmái. Pallas–Ylläsduoddara álbmotmeahcis Ylläs guovlu, Pakasaivo, Äkässaivo ja Aakenus-Levi bajásdollo ja ovddiduvvo beaivetuvrraid čuozáhahkan. Kumputunturi bajásdollo beaivevánddardeami lassin oanehis galledeami čuozáhahkan, dego maid Aalistunturi.
Gihttela–Kolari guovllu ja Pallas–Ylläsduoddara álbmotmeahci máttaoasi oktavuođas ja lagasguovllus fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 20+6.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
• Ojanlatva beaivestohpu.
Eará bálvalusat bálddas seilot.
Leammi álbmotmeahcci, Bátneduoddara ja Muotkeduoddara meahcceguovllut
Leammi álbmotmeahci váimmusoasi dahjege Leammi johgátti oktan johtolagaiguin bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko beaivetuvrraid vánddardančuozáhahkan, mii dorvvasta bálvalanrusttegiidda. Álbmotmeahci boaittobealguovllut bajásdollojit ja ovddiduvvojit meahccejohtinčuozáhahkan. Maiddái Bátneduoddara ja Muotkeduoddara meahcceguovlu bajásdollojit dás duohko meahccejohtinčuozáhahkan.
Leammi guovllus ja dan lagasbirrasis fuolahuvvojit oktiibuot 29 čuozáhaga.
Fuolahus nohká ollásit dahje boaldenmuorrafuolahusa oasil 2026:
- Matti Musta ávdinstohpu rievdaduvvon oainnaldatčuozáhahkan
- Heargejávri: boaldenmuorrafuolahus nohká, muhto hivssetfuolahus seailu jagi 2027 lohppii
- Morgannjavvi: boaldenmuorrafuolahus nohká, hivssetfuolahus seailu jagi 2027 lohppii
- Kuhesnjargâ: boaldenmuorrafuolahus nohká, hivssetfuolahus seailu jagi 2027 lohppii
- Searitnjavvi mátta: boaldenmuorrafuolahus nohká, hivssetfuolahus seailu jagi 2027 lohppii
- Vuolle-Leammi: boaldenmuorrafuolahus nohká, hivssetfuolahus seailu jagi 2027 lohppii
- Gollehámman dolastallanbáiki: seailu tealttástallanguovlun. Bálvalusat seilot goađi oktavuođas.
- Suohpašávžži dolastallanbáiki: seailu tealttástallanguovlun. Bálvalusat seilot ávdinstobu oktavuođas.
- Fášku sávdni
- Fášku láigostohpu. Ávdinstobu ja dolastallanbáikkiid fuolahus seailu.
Litokaira
Litokaira bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko beaivetuvrraid vánddardančuozáhahkan, mii gáibida vehá bálvalanrusttegiid.
Fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 3.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
- Tervo lávvu.
Martimoaapa
Martimoaapa jekkiidsuodjalanguovlu fállá vánddardeaddjái miellagiddevaš vánddardanmehciid. Guovlu bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko beaivetuvrraid vánddardančuozáhahkan, mii dorvvasta bálvalanrusttegiidda.
Martimoaapa-Lumiaapa-Penikat jekkiidsuodjalanguovllus fuolahuvvojit 8 čuozáhatollisvuođa.
Fuolahusa olggobeallái báhcet 2026:
- Sarkakangas: lávvu
- Jokikangas: lávvu
- Hangassalmenaho: p-báikki hivsset, ja Hangassalmenaho muorravisti ja lávvu, mat leat burgon geasset 2025.
Meltausjoki
Meltausjoki lea bivnnut virkkosmahttin- ja meallunčuozáhat. Guovlu bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko meahccejohtinčuozáhahkan.
Meltausjoki guovllus fuolahuvvojit oktiibuot 4 čuozáhatollisvuođa.
Fuolahusa olggobeallái báhcet 2026:
- Unarinköngäs: dolastallanbáiki
- Pahtakoski: goahti.
Miekojärvi ja lagasguovlu
Miekojärvi lea eandalii čáhcejohtimii heivvolaš guovlu, mii bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko beaivetuvračuozáhahkan.
Miekojärvi jávreguovllus ja dan lahkosis fuolahuvvojit oktiibuot 10 čuozáhatollisvuođa.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
- Viitasaari: Lávvu, hivsset, muorravisti
- Sompanen: Goahti, hivsset, muorravisti.
Muoná guovlu
Muoná guovlu heive bures beaivevánddardeapmái ja meahccejohtimii. Olos ja Pallasduoddara lagasbiras oktan johtolagaiguin bajásdollo ja ovddiduvvo beaivevánddardančuozáhahkan. Pallas-Ylläsduoddara álbmotmeahci gaskaoasis dahjege Rauhala guovllus ja Olos johtolagaid olggobeale guovllus lea maid buorre vejolašvuohta iešheanalis vánddardit, ja dat bajásdollojit ja ovddiduvvojit meahccejohtinčuozáhahkan.
Muoná guovllus ja dan lagasbirrasa guovllus eai boađe nuppástusat fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođaide jagi 2026. Fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 17.
Eará čuozáhagat Roavvenjárga ja Ylitornio
Käyrästunturi, Louevaara ja Pohjasenlampi leat Roavvenjárgga ja Ylitornio ovttaskas beaivetuvračuozáhagat.
Roavvenjárgga ja Ylitornio guovllus eará fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 3.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
- Käyrästunturi: Dolastallanbáiki
Napapiiri vánddardanguovlu
Napapiiri vánddardanbálvalusat bajásdollojit ja ovddiduvvojit dás duohko álgovurrosaččat oanehis galledeami ja beaivevánddardeami čuozáhahkan. Bálvalusat leat eanaš Könkäänsaari ja Vika- ja Vaattunkiköngäs oktavuođas. Napapiiri vánddardanguovllus leat maid guokte gáibideaddji easttahis johtolaga.
Napapiiri vánddardanguovllus eai boađe jagi 2026 nuppástusat fuolahuvvon. Guovllus fuolahit oktiibuot 11 čuozáhatollisvuođa.
Njávdán–Čeavetjávri
Njávdáma ja Čeavetjávrri guovlu bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko gáibideaddji vánddardeami ja meahccejohtima čuozáhahkan, gos leat unnán bálvalanrusttegat. Guovllu ráhkkanusat leat eanaš Njávdánjohgáttis; johgáttis davás guovlu lea boaittobealde ja gáibida meahccedáidduid.
Guovllu čuozáhagat leat Gálddoaivvi ja Váhčira meahcceguovllus, Čeavetjávri-Njuorggán-johtolaga guoras ja Njávdánjoga luossabivdoguovllus Njávdánjoga guoras. Čeavetjávri-Njávdáma guovllus fuolahuvvojit oktiibuot 16 čuozáhatollisvuođa.
Fuolahusa olggobeallái báhcá 2026:
- Njávdánjohka, dolastallanbáiki.
Posio vánddardančuozáhagat ee. Riisitunturi álbmotmeahcci ja Korouoma
Riisitunturi álbmotmeahci, Korouoma ja Livojärvi vánddardanbálvalusat bajásdollojit ja ovddiduvvojit dás duohko álgovurrosaččat beaivetuvračuozáhahkan.
Riisitunturi álbmotmeahcis, Korouomas ja eará báikkiin Posios fuolahuvvojit oktiibuot 15 čuozáhatollisvuođa 15.
Fuolahusa olggobeallái báhcet jagi 2026 oktiibuot 7 čuozáhatollisvuođa:
- Riisitunturi álbmotmeahcci:
- Ahmatupa: ávdinstohpu, hivsset
- Kuoppavaara: lávvu, muorravisti ja hivsset
- Korouoma
- Kangaslampi: lávvu, muorravisti, hivsset
- Koivuköngäs: lávvu, muorravisti, hivsset
- Kuulea: lávvu, beaivestohpu, muorravisti, hivsset
- Livojärvi
- Kellinniemi ja Hirsiniemi.
Savukoski, lagasguovllut ja UKK-álbmotmeahcci, Kemihaara ja Nuortti
Kivitunturi, mii lea Savukoski gili lahkosis, bajásdollo ja ovddiduvvo dás duohko beaivetuvrraid čuozáhahkan. Urho Kekkonen álbmotmeahci boaittobealguovllut ovddiduvvojit dás duohko gáibideaddji vánddardančuozáhahkan, gos leat unnán bálvalanrusttegat. Dáidda guovlluide gullet álbmotmeahci nuortaoassi Soađegili gieldda bealde (Ráji-Jovsseba ja Sokosti guovllut) ja Savukoski gieldda beale oassi, earret Nuorttijoki guovlu. Kemihaara meahcceguovlu ja Tuntsa čuozáhagat bajásdollojit dás duohko meahccejohtinčuozáhahkan.
Fuolahanvuloš čuozáhatollisvuođat leat oktiibuot 34. Muhtin báikkiin UKK-álbmotmeahcis lea jagi 2026 fámus nubbi fuolahussoahpamuš, ja dasa gullevaš čuozáhagat eai lean mielde jagi 2025 gilvalahttimis.
Fuolahusa olggobeallái báhcet 2026 oktiibuot 19 čuozáhatollisvuođa:
- Kutuniva dolastallanbáiki, muorravisti ja hivsset
- Mantoselkä ávdin- ja várrenstohpu ja muorravisti-hivsset
- Sotsonportti vuoššangoavdi ja muorravisti-hivsset
- Hirvikaltio ávdinstohpu
- Tikkasen Vieriharju láigostohpu
- Korvatunturinmurusta dolastallanbáiki
- Karhuoja ávdinstohpu, sávdni, hivsset ja dolastallanbáiki
- Haukijärvenoja dolastallanbáiki
- Liemusuvanto lávvu
- Silpakurunsuu goahti
- Kurtsinniska lávvu
- Saukkosuvanto goahti
- Alimmainen Hirvashauta dolastallanbáiki
- Riekkohauta lávvu
- Murkinahauta dolastallanbáiki
- Vasasuvanto dolastallanbáiki
- Ylä-Kairi vuoššangoavdi
- Kaakkurinkonelo vuoššangoavdi
- Könkäänkonelo vuoššangoavdi.