Suodjalanguovlluid bassi luondočuozáhagaid riikkaidgaskasaš áššedovdit Suoma Sámis
Almmustahtton 6.7.2010
Sámekultuvra lei hui bures oidnosis Riikkaidgaskasaš luonddusuodjalanlihtu (IUCN) bargočoahkkimis Anáris. Sámedikki ságadoalli Klemetti Näkkäläjärvi ja Sámemusea hoavda Tarmo Jomppanen sávaiga bassi luondočuozáhagaid áššedovdiid buresboahtán sámiid ruovttuguvlui. Sámekultuvrra birra muitaledje maiddái dutkit Norggas ja Suomas.
Olbmo ja luonddu gaskasaš oktavuohta ja sorjavašvuohta sihke álgoálbmogiid luonddu gudnejahttin ledje oktan guovddáš áššin dán mávssolaš dáhpáhusa vuosttas beaivve. Sámiid árbevierut ja čiekŋalis luondogaskavuohta sihke Sámedikki ja Meahciráđđehusa luonddubálvalusaid lagas ovttasbargu dahke nana váikkuhusa olgoriikalaš oasseváldiide.
Čoahkkima fáddán ledje Eurohpá máŋggalágan bassi báikkit. Čoahkkimii ledje boahtán áššedovdit Vuolleeatnamiin, Spánias, Stuorra-Británnias, Itálias, Greikkas, Látvias, Lietuvas, Norggas, Románias, Serbias, Šveiccas, Ruoššas, Estteeatnamis ja Suomas.
Delos-álgaga bargočoahkkin dollojuvvui 1.–3.7.2010 Anára Siiddas, mas doibmaba Sámemusea ja Meahciráđđehusa luondduguovddáš.
Delos-álgga lea IUCN:a suodjalanguovlokommišuvnna (WCPA) suodjalanguovlluid kultuvrralaš ja vuoiŋŋalaš áššedovdijoavkku álgga, mii biddjojuvvui johtui vihtta jagi dassái. Ulbmilin lea identifiseret ja dikšut industriijariikkaid suodjalanguovlluid bassi luondočuozáhagaid searválagaid báikkálaš servošiiguin ja dahkat dovddusin čuozáhagaid mearkkašumi.
Čoahkkima prográmmii gulai maiddái sámiid bassi báikái, Anárjávrri Ádjásullui (Äijihsuálui) oahpásmuvvan sihke Bielbajávrri meahccegirkui vánddardeapmi. Ádjásuolu lea Delos-álgaga dohkkehan bassi luondočuozáhat.
Čoahkkima isidin ja báikkálaš lágideaddjin doaimmai Meahciráđđehusa luonddubálvalusat, mii dikšu riikka suodjalanguovlofierpmádaga, masa gullet ee. 35 álbmotmeahci. Čoahkkima lágideami duohken leigga Birasministeriija ja Meahciráđđehusa luonddubálvalusat veahkkálagaid Suoma IUCN-komiteain.
Lassedieđut:
Meahciráđđehus, luonddubálvalusat: Matti Määttä, tel. +358 (0)40 7340 684, matti.maatta(at)metsa.fi
Delos-álgga: Josep-Maria Mallarach, tel. +34 625 456 950, mallarach(at)silene.es
Delos-álgga (www.med.ina-org/delos, eaŋglasgillii)
Riikkaidgaskasaš luonddusuodjalanlihttu (IUCN) (www.iucn.org, eaŋglasgillii)
IUCN:a suodjalanguovlokommišuvdna (WCPA) (www.iucn.org/wcpa, eaŋglasgillii)
Suoma IUCN-komitea (www.ymparisto.fi/iucn, suomagillii)
Ádjásuolu ja Bealbbejávrri meahccegirku (www.lundui.fi)